Steunbetuiging door een handtekeningenlijst NAI

25 september 2008 (06:20) | Categorie: Steunbetuigingen

Op 1 september 2008 stond op Archinet www.triennale.nl de volgende brief. Met een dergelijke brief is het actiecomite blij. Hieronder de inhoud.

 

Alweer een  flinke tijd terug lag er in de bibliotheek van het Nederlands Architectuur Instituut Rotterdam (NAI) een handtekeningenlijst om te protesteren tegen de sloop van het Rotterdamse tuindorp Veewijk.

Ik heb natuurlijk onmiddellijk getekend. De voorgenomen sloop van Vreewijk staat niet op zichzelf. Er zijn meer locaties in Rotterdam waar bewoners en Monumentenzorg samen protesteren tegen al te rigoureuze venieuwing. Het betreft onder andere Nieuw Crooswijk, de Lijnbaanhoven en Vreewijk.

De laatste decennia is het traditionele monumentenbeleid verruimd. Behalve eerbiedwaardige gebouwen als kerken, raadhuisen en woningen voor de gegoede klasse komen ook objecten uit de eerste helft van de twintigste eeuw in aanmerking voor een beschermde status. Zoals volkswoningbouw en industriele architectuur. Een probleem bij monumenten van de volkshuisvesting is de omvang. Het is gemakkelijker een villa aan te wijzen dan een woning in het galerijcomplex in Spangen of de Bergpolderflat de status van monument te geven. Als je zo'n complex wilt beschermen zul je het in een keer moeten doen en dan heb je er in een keer een paar honderd monumenten bij. Tuindorp Vreewijk is nog omvangrijker; tussen 1917 en 1942 zijn hier in totaal 5700 woningen gebouwd. Een deel ervan is overigens al eerder gesloopt en er is ook flink huisgehouden tijdens de stadsvernieuwing van de jaren tachtig. De kwaliteit van Vreewijk ligt maar voor een klein deel in de woningen. Van belang zijn de verkaveling, de straatprofielen, het groen, de waterlopen. En verder natuurlijk de sociale context en historie, want de wijk is het initiatief van de bekende Rotterdammer K.P. van der Mandele, het eerste ontwerp werd door Berlage getekend, het gerealiseerde ontwerp werd gemaakt door Granpre Moliere, Verhagen en Kok - en hier woonden befaamde schrijvers als Jef Last en Willem van Iependaal, de schilder Wout van Heusden, de architect Mart Stam en vele spelers en trainers van Feyenoord.

 

De kewestie Vreewijk gaat niet alleen over de architectonische of stedebouwkundige kwaliteit. Achterliggend idee bij de Rotterdamse sloopplannen is de wens hogere inkomens naar de stad (terug) te krijgen. Die komen alleen af op kwalitatief goede woningen in mooie, veilige wijken, zoals Vreewijk. Alleen staat daar goedkope sociale woningbouw waar nog mensen in wonen, waaronder relatief veel bejaarden en mensen met lage inkomens. Door nu de goedkope woningen op aantrekkelijke locaties te slopen en te vervangen door dure nieuwbouw, sla je meerdere vliegen in een klap. Je trekt bewoners met hogere inkomens aan (en met een beetje geluk verdwijnen de laagste inkomens uit de stad), je scoort in nieuwbouwstatistieken en de marktpartijen (ontwikkelaars, woningcorporaties, gemeente en architecten) verdienen er goed geld mee. Voorwaarde is wel dat het woningbezit van een eigenaar is, want anders moet je allerlei ingewikkelde onteigeningsprocedures in gang zetten. In Nieuw Crooswijk, stedenbouwkundig en architectonisch het minst waardevol is die tactiek gelukt. Bij de Lijnbaanhoven ligt Monumentenzorg dwars en in Vreewijk gaf minister Plasterk een duidelijk signaal toen hij onlangs voorstelde de wijk de status van beschermd stadsgezicht te geven. Een bewoner verwoordde de crux van de problematiek op RTV Rijnmond heel treffend: "De hoge inkomens waren allemaal te laf om te blijven, de lage inkomens zijn de stad trouw gebleven."

Het is vermoedelijk praktisch onmogelijk heel Vreewijk op de Monumentenlijst te zetten. Het is zeker mogelijk de essentie van het stedenbouwkundige plan te bewaren en waar mogelijk te versterken, bijvoorbeeld door de door de stadsvernieuwing toegetakelde woningen te reconstrueren. Er zijn voldoende mensen die genoegen nemen met een eenvoudige niet al te grote woning. Sloop en nieuwbouw kun je beter inzetten in kwalitatief slechte wijken, bij door huisjesmelkers verwaarloosde krotten. Maar dan duurt het proces lang, zijn de vernieuwingen niet zichtbaar en kan de politiek er niet mee scoren. 

« Vorig artikel  (Artikel 32 van 119)  Volgend artikel »
» Home
» Archief
» Mijn Profiel
» Mijn foto album

Links

Categoriėn

Laatste artikelen

Vrienden